VI LO

ul. Adama Mickiewicza 36, 20-466 Lublin   
tel./fax (81) 744-07-37, e-mail: poczta@lo6.lublin.eu
Adres ePUAP: /lo6lublin/SkrytkaESP

    

"Prawda mieć będzie swych zwolenników,
rozejdą się oni po całym narodzie,
zaniosą ją pod strzechę uciśnionego
i wzgardzonego człowieka,
czas dokaże resztę"

Hugo Kołłątaj

 

Hugo Kołłątaj Patron VI Liceum Ogólnokształcącego w Lublinie


Życiorys
Hugo Kołłątaj (1750-1812), ksiądz, uczony, polityk, filozof i publicysta, jeden z głównych przedstawicieli polskiego Oświecenia, zwolennik fizjokratyzmu - koncepcji ekonomicznej opartej na prawie natury.
Działalność społeczna i polityczna
Kształcił się na Uniwersytecie w Krakowie, następnie w Austrii i we Włoszech. Po powrocie do kraju w 1774 objął jedną z kanonii krakowskich. Aktywnie zaangażował się w prace Komisji Edukacji Narodowej (KEN) i Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych. Jako delegat KEN, wspomagany przez M. Poniatowskiego i I. Potockiego, pomimo silnego oporu konserwatywnej profesury w latach 1777-83 zasiadał w radzie Akademii Krakowskiej, a w 1783-86 został jej rektorem. Opracował plan rozbudowy szkół w całym kraju, który stał się podstawą Ustaw KEN, ogłoszonych w 1783. W 1786, powołany na urząd referendarza litewskiego, przeniósł się do Warszawy, gdzie skupił wokół siebie grono zwolenników reform ustrojowych, publicystów (m.in. T.A. Ostrowskiego, S. Małachowskiego, L. Strassera), przez przeciwników zwane Kuźnicą Kołłątajowską. Dążyła ona do pozyskania szerokiej opinii publicznej dla skrzydła reformatorskiego w Sejmie, upowszechniała hasła Wielkiej Rewolucji Francuskiej, w pamfletach krytykowała przywileje stanowe i stosunki feudalne. Do najczynniejszych jej członków należeli: F.S. Jezierski, F.K. Dmochowski, F. Zabłocki, J. Majer, F. Jelski, T. Maruszewski, J. Dembowski, K. Konopka. Siedzibą grupy był dom Kołłątaja. W przeddzień Sejmu Czteroletniego (1788-92) Kołłątaj związał się z opozycją antykrólewską. Przyczynił się do ukształtowania w Sejmie tzw. obozu patriotów. W czasie kadencji Sejmu ogłosił 3 części dzieła Do Stanisława Małachowskiego o przyszłym sejmie Anonima listów kilka (1788-89), w których sformułował program swojego obozu (walka o niezawisłość narodową i reformy społeczne).
Konstytucja 3 Maja
Kołłątaj popierał walkę o emancypację miast i równouprawnienie mieszczan, opracował memoriał z żądaniem reform, który przedstawiciele miast podczas tzw. "czarnej procesji" wręczyli marszałkowi Sejmu i królowi, zmuszając ich do rozpatrzenia żądań. Był współautorem Konstytucji 3 Maja i innych aktów ustawodawczych. Po ogłoszeniu Konstytucji był jednym z twórców i kierowników Zgromadzenia Przyjaciół Ustawy Rządowej, pierwszego w Polsce zorganizowanego stronnictwa politycznego. 1791-92 pełnił funkcję podkanclerzego koronnego i członka rządu. Po interwencji Rosji i obaleniu Konstytucji przebywał na emigracji w Dreźnie i Lipsku, gdzie napisał dzieło O ustanowieniu i upadku Konstytucji 3 Maja, wydane w 2 tomach w 1793, oraz zaangażował się w przygotowania powstańcze 1793-94.
Powstanie kościuszkowskie
W czasie insurekcji kościuszkowskiej był Kołłątaj czołowym przedstawicielem lewicy powstańczej, tzw. jakobinów polskich, członkiem władz naczelnych, kierownikiem Wydziału Skarbu w Radzie Najwyższej Narodowej. Współautor aktu powstania, uniwersału połanieckiego, ustawy o przydzieleniu ziemi chłopom biorącym udział w powstaniu.
Późniejsze losy
Po upadku powstania uciekł z Warszawy, ścigany przez władze rosyjskie, w 1794 zatrzymany przez Austriaków pod Przemyślem i więziony do 1802. Po zwolnieniu z więzienia udał się na Wołyń, gdzie współpracował z T. Czackim przy organizacji Liceum Krzemienieckiego (1805). Po utworzeniu Księstwa Warszawskiego wezwany przez Napoleona do Warszawy, wskutek wpływów swych wrogów politycznych nie został dopuszczony do udziału w rządach. W latach 1807-08 na rozkaz Aleksandra I internowany i przetrzymywany w Moskwie, po powrocie do Księstwa Warszawskiego odsunięty od działalności publicznej; daremnie zabiegał, wysuwając różne projekty, o uczestniczenie w zarządzie edukacji oraz reformie administracyjnej i skarbowej. W 1809 ogłosił «Uwagi nad tą częścią ziemi polskiej, którą od traktatu tylżyckiego zwać poczęto Księstwem Warszawskim, gdzie przedstawił program odbudowy i rozwoju Polski w granicach napoleońskich. Zmarł w osamotnieniu i zapomnieniu. Patronował wielu ruchom demokratycznym i niepodległościowym XIX i XX w.

Postulaty reform ustrojowych i społecznych Hugona Kołłątaja:

  • Zniesienie liberum veto i wolnej elekcji
  • Wyposażenie Sejmu we władzę prawodawczą
  • Utrzymywanie przez państwo stałej armii
  • Zrównanie obywateli wobec prawa
  • Zniesienie poddaństwa osobistego
  • Zawieranie kontraktów w formie czynszu
  • Przyznanie mieszczaństwu prawa do nabywania ziemi
  • Przeznaczenie jednej z izb w senacie dla mieszczan


Kalendarium
1 IV 1750 - Hugo Kołłątaj przychodzi na świat w Dederkałach na Wołyniu jako syn Antoniego Andrzeja, podczaszego mścisławskiego i Marianny z Mierzeńskich
IX 1756 - rozpoczyna edukację w szkole akademickiej w Pińczowie
1775 - otrzymuje święcenia kapłańskie w Krakowie
1776 - wstępuje do Towarzystwa do ksiąg elementarnych
1776-1780 - uczestniczy w reformie Akademii Krakowskiej
1779 - w parafii w Krzyżenowicach zakłada szkołę i Bractwo Miłosierdzia pod wezwaniem Adama i Ewy; po pożarze budynku kościoła odbudowuje go w stylu klasycystycznym
1785 - sporządza mapę Krakowa
21 I 1783-1786 - pełni funkcję rektora Akademii Krakowskiej
1786 - osiada w Warszawie, za 45 000 zł odkupuje od Pawła Brzostowskiego urząd referendarza litewskiego
1789 - organizuje w Krzesławicach kopalnię soli
VII I 1788 - wydaje I część "Anonima listów kilka"
1788 - we własnym mieszkaniu w Warszawie, przy ulicy Czerniakowskiej zakłada Kuźnicę Kołłątajowską, organizację, do której wchodzą F.S. Jezierski, F. Dmochowski, A. Trębicki, F. Zabłocki, J. Śniadecki II 1789 - wydaje 2. część " Anonima listów kilka"
1789 - włącza się w prace nad projektem prawa o miastach i Konstytucji 3-go maja
V 1789 - wydaje 3. część "Anonima listów kilka"
3 V 1791 - ogłoszenie Konstytucji 3-go maja
17 V 1791 - obejmuje urząd podkanclerzego koronnego
13 I 1792 - otrzymuje funkcję Prezesa Deputacji do Sprawy Żydowskiej
23 VI 1792 - powołany do rady wojennej opowiada się za przystąpieniem króla do Targowicy
25 VII 1792 - opuszcza Warszawę pod pozorem kuracji zdrowotnej; udaje się do Lipska, traci majątek wraz z tytułami i funkcjami państwowymi
1794 - bierze udział w przygotowaniu Insurekcji Kościuszkowskiej
4 XI 1794 - po szturmie Pragi opuszcza potajemnie Warszawę
6 XII 1794 - zostaje aresztowany pod Przemyślem jako "sprawca terroru i złodziej skarbu powstańczego"
19 XII 1794-16 XI 1802 - przebywa w więzieniu, od 1804 pod dyskretnym nadzorem policji
1804-1808 - przeprowadza reformę naukową i administracyjną Liceum Krzemienieckiego
28 II 1812 - umiera w Warszawie w domu przy Rynku Staromiejskim

Historia VI Liceum Ogólnokształcącego im. Hugona Kołłątaja w Lubline



VI Liceum Ogólnokształcące im. Hugona Kołłątaja w Lublinie jest to szkoła integralnie związana z rozwojem dzielnicy Dziesiąta, o dużym znaczeniu dla całego Lublina i okolic. Jej początki sięgają 23 czerwca 1948 roku, kiedy to pan Andrzej Misiuk kierownik Publicznej Szkoły Powszechnej nr 14 w Lublinie (mieszczącej się wówczas przy ulicy Bychawskiej 116) został upoważniony przez Kuratorium Okręgu Szkolnego Lubelskiego do organizacji Publicznej Szkoły Ogólnokształcącej stopnia licealnego jako szkoły rozwojowej. Przewidywano utworzenie w roku szkolnym 1948/49 jednej klasy VIII-ej i ewentualnie jednej IX-ej. Zapotrzebowanie okazało się większe od pierwotnych zamiarów władz oświatowych. W tej peryferyjnej wówczas dzielnicy Lublina nie było bowiem szkoły średniej. Powstające liceum wzbudziło więc żywe zainteresowanie rodziców i młodzieży nie tylko z tej części Lublina, ale również mieszkańców okolicznych wsi i osad. Tak pozostało do dzisiaj. Bazą dla tworzonego Liceum były Publiczne Szkoły Powszechne nr 14 i nr 16, a nowa placówka nosiła nazwę Publicznej Szkoły Ogólnokształcącej Stopnia Podstawowego i Licealnego. Organizatorski wysiłek pana Andrzeja Misiuka okazał się owocny, 1 września 1948 r. 116 uczniów rozpoczęło naukę w trzech klasach licealnych (dwie VIII-e i jedna IX). W maju 1951 r. odbył się pierwszy egzamin maturalny. Przystąpiło do niego 53 abiturientów z dwóch klas (tej pierwszej rozpoczynającej w 1948 r. działalność szkoły i utworzonej w międzyczasie klasy pedagogizującej, w której znalazła się m.in. młodzież z rozwiązywanych wówczas szkół prywatnych).
Pierwszym dyrektorem Liceum został pan Władysław Łyszczarz. Od 1961 do 1968 r. szkołą kierował pan Bronisław Krzysik, od 1968 do 1990 roku pani Apolonia Weinper, a od 1990 roku pan Eugeniusz Molas. Liceum rozwijało się powoli, ale systematycznie mimo trudnych warunków lokalowych, zajmując wraz z innymi placówkami gmach szkolny przy ul. Kunickiego 116. W październiku 1962 r. otrzymało własny budynek przy ul. Mickiewicza 36, w którym mieści się do dziś. Kolejni dyrektorzy szkoły dbali o rozwój placówki, a byli to pani Barbara Kosacka-Burek (2002 - 2009), pan Dariusz Tomczuk (2009-2019). Obecnie urząd dyrektora od 2019 roku sprawuje pani Marzena Kamińska.

Rozwój szkoły ilustrują następujące liczby:
1948 r.  3 oddziały 116 uczniów
1958 r.  8 oddziałów 310 uczniów
1968 r.  11 oddziałów 350 uczniów
1978 r.  20 oddziałów 570 uczniów
1988 r.  25 oddziałów 830 uczniów
1998 r.  24 oddziały 804 uczniów
2001 r.  24 oddziały 806 uczniów

Zmieniła się nazwa szkoły:
W 1948 r. to Państwowa Szkoła Ogólnokształcąca Stopnia Podstawowego i Licealnego (rozwojowa)
od 1953 r.  - Szkoła Podstawowa nr 14 i IV Liceum Ogólnokształcące
od 1960 r.  - Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące nr 4
od 1965 r. - Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące nr 4 im A. Zawadzkiego
W 1970 r.  nastąpił formalny rozdział szkoły podstawowej i licealnej na Szkołę Podstawową nr 40, którą później przeniesiono do nowego gmachu na osiedlu Kruczkowskiego i VI Liceum Ogólnokształcące im. Aleksandra Zawadzkiego, które pozostało w budynku przy ul. Mickiewicza.
od 1990 r. - VI Liceum Ogólnokształcące
od 16 XII 1994 r. VI Liceum Ogólnokształcące im. Hugona Kołłatają.

W pierwszych latach istnienia szkoła nie miała swojego patrona. W roku szk. 1951/52 pojawia się wprawdzie imię Mariana Buczka jako patrona, brakuje jednak formalnej decyzji władz oświatowych o nadaniu szkole tego imienia, które wkrótce znika z dokumentacji szkolnej. Dopiero w 1965 r. dla uczczenia pamięci (zmarłego w 1964 r.) działacza partyjno- państwowego Aleksandra Zawadzkiego, nadano szkole jego imię. Trudności w identyfikowaniu się społeczności szkolnej z osobą patrona były przyczyną podjętych w styczniu 1989 r. starań o zmianę imienia szkoły. W kwietniu 1990 r. władze oświatowe wyraziły zgodę na zaprzestanie używania przez szkołę imienia Aleksandra Zawadzkiego, a 16 XII 1994 r. nastąpiło uroczyste nadanie VI Liceum Ogólnokształcącemu imienia Hugona Kołłątaja - wybitnej postaci polskiego oświecenia.

VI Liceum Ogólnokształcące im. Hugona Kołłątaja

ul. Adama Mickiewicza 36
20-466 Lublin
tel./fax (81) 744-07-37
e-mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.